Japonian, bakarrik hiltzeak izen propioa du: kodokushi. Ez da metafora poetiko bat. Termino erreala da, dokumentatua eta gero eta ohikoagoa: beren etxean bakarrik hiltzen diren eta beren gorpuak aste, hilabete edo baita urte batzuk geroago arte aurkitzen ez diren pertsonak.
2024an, Japoniako Polizia Agentzia Nazionalaren urteko txostenaren arabera, 76.000 pertsona baino gehiago aurkitu zituzten hilda, bakarrik, beren etxeetan. Haietatik 58.044k 65 urte edo gehiago zituzten: guztizkoaren % 76.
1 Inork ezagutu nahi ez lukeen hitz baten jatorria
Kodokushi terminoa hirurogeita hamarreko eta laurogeiko hamarkadetan hasi zen erabiltzen, Japoniako biztanleriaren zahartze bizkorra agerikoa egin zenean. Protagonismoa hartu zuen 1995eko Kobeko lurrikararen ondoren, hamarnaka adineko beren etxeetan hil zirenean inork lagundu ezinik.
Tragedia hark hondamendi natural bat baino sakonagoa zen zerbait agerian utzi zuen: komunitate- eta familia-loturen higadura progresiboa. Japonian idatzi gabeko gizarte-arau bat dago: ez gogaitu, ez molestatu, ez eskatu laguntzarik. Gorputzak huts egiten duenean eta inor ez dagoenean gertu ohartzeko, adeitasun hori tranpa isil bihurtzen da.
2 Espetxea babesleku bihurtzen denean
Fenomenoaren alderdi adierazgarrienetako bat «delitugile grisak» deitutakoak dira: espetxean sartzeko nahita delitu arinak egiten dituzten adinekoak. Ez dute zigorrik bilatzen. Teilatua, janaria, arreta medikoa eta konpainia bilatzen dituzte.
«Nahiago dituzte burdin-hesiak axolagabekeria baino.»
Japoniako Justizia Ministerioko arduraduna
Gaur egun, Japoniako delituen ia % 20 adinekoek egiten dituzte, eta berrerortze-tasak % 60 gainditzen du espetxetik irten ondorengo bi urteetan. Gizarte bat zaintza eta kidetasuna eskaintzeko gai ez denean, zigortzeko pentsatutako espazioak ere babesleku bihur daitezke.
3 Komunitate- eta teknologia-erantzunak
Japonia erreakzionatzen hasi zen. 2021ean Bakardadearen ministro kargua sortu zen. Tokiko ekimenak ere sortu ziren:
- Auzokideek eguneroko egiaztapenak egiten dituzten komunitate-zaintzako programak.
- Ur- edo elektrizitate-kontsumoaren eredu anomaloetan oinarritutako alerta-sistemak.
- Pertsonak besterik gabe egon, hitz egin edo kafe bat hartu ditzaketen eguneko zentroak.
- Laguntza-sare tradizionalak, Okinawako moai-ak bezalakoak.
4 Kodokushi: munduko gainerako herrialdeentzako ispilua
65 urte edo gehiago dituztenen % 30 baino gehiago bakarrik bizi dira.
4 adinekotik batek dio askotan bakarrik sentitzen dela.
Bakardadea epidemiatzat jotzen da jada, tabakoaren parekoak diren ondorioekin.
Kezkagarriena ez da pertsonak nola hiltzen diren bakarrik, ahanztura nola normalizatzen den baizik.
«Norbait ohartuko da» edo «deitu ez badu, ondo egongo da» pentsatzen dugunean, bakardadea ikusezin bihurtzen da. Eta arriskutsu.
Gizarte bat ez da bere hazkundeagatik edo berrikuntzagatik bakarrik neurtzen, jada produktiboa ez den baina ikusia, entzuna eta lagundua izatea behar duena nola zaintzen duenagatik baizik.
CuidadIAn, hor egoteko modua berriro pentsatzea, inork deitzen ez duenean ere, da egiten dugun guztiaren abiapuntua.
Nahi duzu ANAk egunero deitzea zure senideari?
Probatu benetako dei bat konpromisorik gabe. Telefono bat besterik ez da behar.
Eskatu proba-dei bat →